A+ A-
09/06/2026 16:22

Đầu tư vào trí tuệ nhân tạo, xây dựng nền y tế thông minh: hướng đi và những điều kiện cần cho bệnh viện

1. Vì sao y tế cần AI

Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về chăm sóc sức khỏe nhân dân, ban hành ngày 9/9/2025, nêu "chuyển đổi số toàn diện trong chăm sóc sức khỏe" là một trong sáu nhóm giải pháp (Báo Đấu thầu, 13/9/2025). Trước đó, Bộ Y tế đã đề ra định hướng hình thành nền y tế thông minh, gồm hồ sơ sức khỏe điện tử cho mọi người dân, cơ sở dữ liệu y tế quốc gia và ứng dụng AI trong khám chữa bệnh, phòng bệnh (Thời báo Tài chính Việt Nam, 26/11/2021).

2. Y tế thông minh và AI trong bệnh viện là gì

Y tế thông minh là mô hình khám chữa bệnh và quản lý dựa trên dữ liệu số, trong đó người bệnh được phục vụ thuận tiện hơn và bác sĩ có thêm công cụ hỗ trợ quyết định. AI là một công cụ trong mô hình đó, không phải toàn bộ mô hình. Nền tảng gồm bệnh án điện tử, dữ liệu y tế được chuẩn hóa, hạ tầng và an toàn thông tin.

Một số hướng ứng dụng AI đang được các bệnh viện trong nước nêu ra:

  • Hỗ trợ chẩn đoán hình ảnh (X-quang, CT, MRI), siêu âm, nội soi.
  • Dự báo nhu cầu khám chữa bệnh, tối ưu vận hành bệnh viện.
  • Khám chữa bệnh từ xa: tư vấn, hội chẩn, đào tạo.
  • Hỗ trợ quản lý, hành chính bệnh viện.

Ví dụ, ngày 4/11/2025 Bệnh viện Bạch Mai và Tập đoàn FPT ký thỏa thuận hợp tác chiến lược về chuyển đổi số, trong đó có các định hướng ứng dụng AI nêu trên và xây dựng kho dữ liệu y tế tập trung kết nối theo chuẩn HL7 FHIR và OMOP CDM (Tuổi Trẻ, 4/11/2025).

3. Khung pháp lý cần nắm

Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 1/3/2026. Một số nội dung liên quan đến bệnh viện:

  • Nguyên tắc "quản lý để phát triển", AI phục vụ con người, không thay thế con người; các quyết định quan trọng cần có sự giám sát của con người.
  • Hệ thống AI được phân thành ba mức rủi ro: thấp, trung bình, cao. Y tế nằm trong nhóm lĩnh vực có thể tác động lớn đến quyền và lợi ích của cá nhân nên được quản lý chặt hơn về dữ liệu, kiểm thử, giám sát và sự can thiệp của con người.
  • Người dùng cần được biết khi họ đang tương tác với AI; nội dung do AI tạo ra phải được gắn nhãn.
  • Nghiêm cấm thu thập, xử lý, sử dụng dữ liệu trái pháp luật.

Về trách nhiệm trong khám chữa bệnh, TS Nguyễn Lê Phúc, Phó Cục trưởng Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế, nhấn mạnh: "AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ bác sĩ, không thể thay thế hoàn toàn quyết định lâm sàng"; mọi quyết định điều trị cuối cùng phải có sự giám sát và xác nhận của bác sĩ. Cũng theo ông, với hệ thống rủi ro cao, bệnh viện được kế thừa kết quả phân loại của nhà cung cấp và chịu trách nhiệm bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng; Bộ Y tế sẽ xây dựng quy định giám sát chất lượng AI trong khám chữa bệnh và hướng dẫn về đạo đức (Báo Tiền Phong, 1/1/2026).

4. Nền tảng của y tế Khánh Hòa

Theo Báo Văn Hóa (26/10/2026), tại Hội thảo trong khuôn khổ Ngày hội Công nghệ số tỉnh Khánh Hòa 2026, các số liệu được nêu gồm: 100% bệnh viện tuyến tỉnh và trung tâm y tế khu vực đã áp dụng bệnh án điện tử; thanh toán không dùng tiền mặt đạt 100% ở các tuyến; sổ sức khỏe điện tử trên VNeID tích hợp khoảng 35% dân số; 100% cơ sở khám chữa bệnh kết nối căn cước.

Đây là nền tảng dữ liệu quan trọng, vì AI chỉ phát huy khi có dữ liệu số đầy đủ, chính xác và liên thông.

5. Những điều kiện bệnh viện cần chuẩn bị khi đầu tư AI

Từ các nội dung trên, có thể nêu một số điều kiện chung:

  • Dữ liệu: bệnh án điện tử, kết quả cận lâm sàng, hình ảnh được số hóa, chuẩn hóa và lưu trữ có kiểm soát. Đây là "nguyên liệu" của mọi ứng dụng AI.
  • Hạ tầng và an toàn thông tin: máy chủ, mạng, sao lưu, phân quyền truy cập, bảo vệ dữ liệu người bệnh. Dữ liệu sức khỏe là dữ liệu nhạy cảm nên yêu cầu an toàn rất cao.
  • Con người: cán bộ y tế được đào tạo để hiểu giới hạn của AI; cán bộ công nghệ thông tin đủ năng lực vận hành, giám sát.
  • Pháp lý và đạo đức: chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, nhà cung cấp phân loại rủi ro theo quy định; bác sĩ luôn là người quyết định cuối cùng; thông báo cho người bệnh khi có sử dụng AI.
  • Lộ trình: bắt đầu từ bài toán cụ thể, có thể đo hiệu quả (ví dụ hỗ trợ đọc ảnh, dự báo lượt khám), thử nghiệm quy mô nhỏ trước khi mở rộng.

6. Bệnh viện đồng hành

Bệnh viện Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng Khánh Hòa đang duy trì và hoàn thiện các ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ khám chữa bệnh, như phần mềm quản lý bệnh viện (HIS) tích hợp ký số, thanh toán QR, kiosk lấy số tự động, PACS, LIS (xem bài "Ứng dụng công nghệ tại Bệnh viện"). Theo Tạp chí Dân chủ và Pháp luật (21/5/2026), Bệnh viện đặt kế hoạch đẩy mạnh chuyển đổi số và hoàn thiện bệnh án điện tử trong năm 2026. Việc ứng dụng AI sẽ được cân nhắc từng bước, trên cơ sở dữ liệu số vững chắc, bảo đảm an toàn thông tin và đúng quy định của pháp luật.